Showing posts with label Thiết bị điện. Show all posts
Showing posts with label Thiết bị điện. Show all posts
Động cơ điện một chiều - DC motors : Cấu tạo, phân loại, nguyên lý làm việc

Động cơ điện một chiều - DC motors : Cấu tạo, phân loại, nguyên lý làm việc

Cấu tạo
Cấu tạo động cơ điện một chiều gồm có phần cảm là nơi tạo ra từ trường không đổi, có thể là một nam châm vĩnh cửu hoặc có thể là một nam châm điện.
Hình ảnh một động cơ một chiều kích từ hỗn hợp - Compound DC Motors

Động cơ điện có nam châm vĩnh cửu chỉ áp dụng cho máy có công suất nhỏ. Phần cảm là một nam châm điện, gồm có một mạch từ và quấn dây xung quanh cực từ gọi là dây quấn kích từ. Trong động cơ điện 1 chiều, ngoài các cực từ chính dùng để kích từ còn có các cực từ phụ dùng để cải thiện điều kiện đổi chiều. Các cực từ phụ được bố trí xen kẽ với cực từ chính. Dây quấn cực từ phụ được nối nối tiếp với phiến dây quấn trên rôto. Cũng để cải thiện đổi chiều, trên bề mặt cực từ chính, còn bố trí thêm dây quấn bù và dây quấn bù được nối nối tiếp với dây quấn rô to, thông qua chổi than ở phiến góp. Phần các mạch từ nối với nhau gọi là gông từ và đồng thời làm vỏ máy.
Động cơ xoay chiều có cổ góp (1 pha và 3 pha)

Động cơ xoay chiều có cổ góp (1 pha và 3 pha)

Động cơ xoay chiều có cổ góp 1 pha 
Động cơ xoay chiều có cổ góp 1 pha có 2 loại : loại kích thích nối tiếp, loại kích thích song song.

a) Cấu tạo
Về mặt kết cấu động cơ xoay chiều 1 pha khác với động cơ điện 1 chiều ở chỗ cực từ và gông từ được làm bằng các lá thép kĩ thuật điện ghép lại.

b) Nguyên lí làm việc của động cơ xoay chiều có cổ góp một pha
Về nguyên tắc tác động, động cơ xoay chiều 1 pha làm việc theo nguyên lý cảm ứng điện từ, cũng giống như động cơ một chiều có thể làm việc ở lưới điện xoay chiều một pha.

Nhược điểm của động cơ xoay chiều có cổ góp là quá trình đổi chiều diễn ra nặng nề, vì ngoài sức điện động phản kháng, sức điện động của từ trường ngoài còn có sức điện động cảm ứng từ dây quấn kích từ, sức điện động này còn gọi là sức điện động biến áp có trị số bằng:
Eba = 4,44f1WΦmax (2-14)

Trong đó: 
f1: tần số của lưới điện
W: số vòng dây phần ứng
Φmax: từ thông do phần cảm móc vòng sang cuộn dây phần ứng tạo nên.

Tại thời điểm khởi động, sức điện động biến áp Eba đạt trị số cực đại, vì vậy quá trình đổi chiều cũng nặng nề nhất. Để giảm sức điện động biến áp có thể áp dụng các biện pháp tăng số đối cực để giảm từ thông dưới một cực, giảm số vòng dây trong một phần tử, sẽ dẫn đến tăng số phiến góp của cổ góp, làm phức tạp thêm về kết cấu của máy. Có thể đặt thêm cực từ phụ cho động cơ. Với động cơ xoay chiều một pha, chỉ có hiệu quả đối với một trị số dòng điện và tốc độ nhất định. Ngoài ra sẽ không có hiệu quả đối với dòng điện và tốc độ khác, do đó ít dùng cách đặt cực từ phụ cho động cơ xoay chiều có cổ góp 1 pha.

Việc điều chỉnh tốc độ và đảo chiều quay động cơ xoay chiều 1 pha có cổ góp tương tự như đối với động cơ điện một chiều kích thích nối tiếp.

Động cơ 1 pha kích thích nối tiếp có thể làm việc trong lưới điện xoay chiều một pha hoặc lưới điện một chiều nên còn gọi là động cơ vạn năng. Trong loại động cơ này, nếu để có được điện áp một chiều và xoay chiều như nhau, ứng với tải định mức thì dây quấn kích thích được chia làm hai phần (hình bên cạnh). Khi làm việc với lưới điện một chiều thì dùng toàn bộ dây quấn, còn khi làm việc với lưới điện xoay chiều chỉ dùng 1 phần dây quấn.

Động cơ vạn năng được sử dụng rộng rãi trong sinh hoạt và trong công nghiệp, như máy xay sinh tố, máy bơm nước gia đình, máy khoan điện cầm tay... Ưu điểm của động cơ vạn năng là kích thước nhỏ, mô men mở máy lớn, rất thích hợp với chế độ làm việc ngắn hạn lặp lại.


Động cơ có cổ góp ba pha
a) Cấu tạo
Động cơ có cổ góp 3 pha kích thích song song có hình dạng bề ngoài giống động cơ xoay chiều và giống động cơ không đồng bộ rôto lồng sóc. Trên stato làm bằng lá thép kĩ thuật điện ghép lại và quấn dây quấn ba pha như động cơ lồng sóc.
Máy điện đồng bộ: Cấu tạo, phân loại, nguyên lý và ứng dụng

Máy điện đồng bộ: Cấu tạo, phân loại, nguyên lý và ứng dụng

Cấu tạo
Máy điện đồng bộ thường được dùng nhiều để làm máy phát điện, nên cấu tạo của nó có 2 phần chính: phần ứng và phần cảm.

Phần ứng của máy điện đồng bộ, nếu công suất lớn nằm trên stato, còn công suất nhỏ nằm trên rôto. Cũng giống như động cơ không đồng bộ, phần ứng của máy điện đồng bộ có thể là 3 pha hoặc 1 pha. Số cực của dây quấn phản ứng phụ thuộc vào số cực của phần cảm.

Phần cảm của máy điện đồng bộ là nơi tạo ra từ trường 1 chiều, nó có thể là nam châm điện hoặc nam châm vĩnh cửu. Máy điện đồng bộ có nam châm vĩnh cửu chỉ áp dụng cho máy có công suất nhỏ.

Đối với máy điện đồng bộ công suất vừa và lớn, phần cảm phải là nam châm điện ; phần cảm bao gồm các cực từ, trên đó quấn các cuộn dây, còn gọi là dây quấn kích từ và cho dòng điện một chiều chạy qua. Dòng điện một chiều đưa vào dây quấn kích từ có thể lấy từ máy phát điện một chiều, có thể bố trí đặt cùng trục với máy phát điện đồng bộ. Dòng điện kích từ có thể lấy từ máy phát điện xoay chiều công suất nhỏ tự kích, hoặc dòng tự kích của chính máy phát điện đồng bộ.
Động cơ điện không đồng bộ hay Động cơ cảm ứng (Induction motor) - Cấu tạo và nguyên lý làm việc

Động cơ điện không đồng bộ hay Động cơ cảm ứng (Induction motor) - Cấu tạo và nguyên lý làm việc

Cấu tạo
Động cơ điện không đồng bộ - Asynchronous motor hay còn gọi là Động cơ cảm ứng - Induction motor (sẽ nói đến vì sao ở phần dưới bài viết) về kết cấu chia làm hai loại : động cơ điện không đồng bộ rôto lồng sóc và động cơ điện rôto dây quấn, stato của 2 loại dây quấn này như nhau. Stato bao gồm các lá thép kĩ thuật điện ghép lại, giữa các lá thép được cách điện để hạn chế dòng điện Phuco. Chức năng của lõi thép là dẫn từ và là nơi để lấy chỗ dựa cho dây quấn, vì vậy yêu cầu của lõi thép là phải dẫn từ tốt, tổn hao sắt từ nhỏ và có kết cấu chắc chắn. Trên bề mặt trong của lõi thép có các rãnh để chứa dây quấn.
Động cơ điện không đồng bộ rôto lồng sóc.

Vỏ máy là nơi bảo vệ lõi thép, cố định lõi thép và là nơi ghép nối nắp máy, gối đỡ trục. Vỏ máy có thể làm bằng gang, nhôm hay thép. Để chế tạo vỏ máy người ta có thể đúc hay rèn...Vỏ máy có 2 loại. Vỏ máy kiểu kín và vỏ máy kiểu bảo vệ. Vò máy kiểu kín yêu cầu phải có diện tích tản nhiệt lớn, nên trên vỏ máy người ta làm thêm nhiều gân (rãnh) tản nhiệt. Vỏ máy kiểu bảo vệ có bề mặt ngoài nhẵn, gió làm mát thổi trực tiếp trên bề mặt ngoài lõi thép và trong vỏ máy.
Cấu tạo của động cơ không đồng bộ

Dây quấn được cách điện với lõi thép bằng vật liệu cách điện. Dây quấn của động cơ được nghiên cứu ở mục sau. Đầu ra của dây quấn được nối ra các hộp cực ở vỏ máy theo quy luật như hình dưới.
Các đầu ra của dây quấn và cách chuyển cầu nối dây 
để có được nối hình sao Y hay tam giác.

Đối với các động cơ không đồng bộ công suất không lớn (đến hàng kW) nắp máy đồng thời là gối đỡ trục, nắp máy được chế tạo bằng gang hay thép. Nắp máy được lắp ghép với thân máy qua gờ lắp thân, mối lắp ghép này cùng với ổ bi xác định vị trí của rôto so với stato. Đây là mối lắp ghép quan trọng quyết định sự làm việc ổn định và lâu dài của động cơ.
So sánh Máy biến áp công suất (Power Transformer) và Máy biến áp phân phối (Distribution Transformer)

So sánh Máy biến áp công suất (Power Transformer) và Máy biến áp phân phối (Distribution Transformer)

Một máy biến áp phân phối nhỏ phục vụ cho một khách sạn ở Sài Gòn

Sự khác biệt chính
Máy biến áp công suất (hay còn gọi là máy biến áp truyền tải - Power Transformer) được sử dụng trong mạng lưới truyền tải điện cao áp cho các ứng dụng tăng áp và hạ áp (400 kV, 200 kV, 110 kV, 66 kV, 33kV) và thường được định mức trên 200MVA.

Máy biến áp phân phối (Distribution Transformer) được sử dụng cho các mạng lưới phân phối điện hạ thế như một phương tiện để kết nối đến người dùng cuối. Có điện áp (11kV, 6,6 kV, 3,3 kV, 440V, 230V) và thường được định mức dưới 200 MVA.
Một máy biến áp công suất trong trạm truyền tải điện

Kích thước máy biến áp / Cấp cách điện:
Máy biến áp công suất được sử dụng cho mục đích truyền tải với tải nặng, điện áp cao thế lớn hơn 33 KV và hiệu suất 100%. Nó cũng có kích thước lớn hơn so với máy biến áp phân phối và được sử dụng trong nhà máy điện, trạm phát điện và các trạm truyền tải. Cấp cách điện cao.

Máy biến áp phân phối được sử dụng để phân phối điện năng ở điện áp thấp dưới 33KV cho mục đích công nghiệp và 440V-220V cho mục đích dân dụng. Nó hoạt động với hiệu suất thấp ở mức 50-70%, kích thước nhỏ, dễ lắp đặt, có tổn thất từ ​​tính thấp và luôn không được chạy full tải.
Phân loại, phân tích các dạng hư hỏng của máy biến áp và cách sửa chữa

Phân loại, phân tích các dạng hư hỏng của máy biến áp và cách sửa chữa

Kiểm tra quạt và bộ tản nhiệt của máy biến áp

Những dạng hư hỏng thường xảy ra trong máy biến áp
a) Nhiệt độ máy biến áp tăng cao quá giới hạn cho phép do những nguyên nhân sau:
- Dòng điện phụ tải máy biến áp lớn hơn dòng điện định mức của máy biến áp, máy biến áp bị quá tải do ngắn mạch ngoài
- Do nhiệt độ môi trường quá cao làm cho máy biến áp nóng lên
- Quá nhiệt do mức dầu hạ thấp hoặc do đối lưu dầu trong máy biến áp kém
- Do ngắn mạch một số vòng dây của cùng một bối dây, dòng tại chỗ ngắn mạch lớn nhưng dòng vào máy biến áp nhỏ không đủ cho rơ le bảo vệ tác động hoặc do các lá thép lõi từ hỏng cách điện, làm tổn hao trong lõi thép tăng lên.

b) Tiếng kêu không bình thường của máy biến áp là do những nguyên nhân sau:
- Xà ép gông từ bị hỏng
- Các mối ghép giữa trụ và gông từ hở quá mức cho phép
- Các lá thép ở mép ngoài gông từ bị rung;
- MBA bị quá tải hay mất đối xứng nghiêm trọng;
- Ngắn mạch giữa các pha hay giữa các vòng dây ;
- Điện áp đặt vào MBA tăng cao quá mức cho phép;
- Một số ít trường hợp do vỏ máy, nắp máy thùng dầu phụ lắp ráp không chặt

c) Những hư hỏng khác của máy biến áp
- Vỏ máy biến áp bị chảy dầu, do rò rỉ ở các mối hàn ; giữa vỏ máy và nắp máy, do bu lông xiết không chặt, hoặc do lâu ngày gioăng cao su bị hỏng.
- Các sứ ở đầu vào, đầu ra bị vỡ nứt hoặc chảy dầu ; do xiết bu lông đầu sứ không chặt, hoặc do gioăng cao su hỏng.
- Điện áp thứ cấp khác nhau, do tiếp xúc xấu ở đầu vào, đầu ra hoặc đứt dây quấn sơ cấp của máy biến áp.
Các kiểu Lò nung công nghiệp và sự tiêu thụ nhiệt

Các kiểu Lò nung công nghiệp và sự tiêu thụ nhiệt

Chức năng chính của lò nung công nghiệp là đốt nóng/nung chảy/ủ nhiệt, nói chung là xử lý các vật  liệu ở nhiệt độ cho trước. Lò nung có thể được phân loại theo phương thức vận hành, cách sử dụng và phương thức sử dụng nhiên liệu, như trong bên dưới.

Các kiểu lò nung
Hình dạng cụ thể của các kiểu lò nung khác nhau được giải thích dưới đây và thông số của các kiểu lò khác nhau được chỉ ra trong Bảng phía dưới.
Tìm hiểu về Surge và các biện pháp bảo vệ - Surge protector

Tìm hiểu về Surge và các biện pháp bảo vệ - Surge protector

Đột biến điện (Surge) là gì? Đột biến điện áp chuyển tiếp quá độ (Transient Voltage Surge) là gì?
Đột biến điện và Đột biến điện áp chuyển tiếp là sự tăng tạm thời về điện áp và dòng điện trên một mạch điện. Phạm vi điện áp của chúng lớn hơn 2000 volt và phạm vi dòng điện lớn hơn 100 ampe. Thời gian tăng đặc trưng là trong phạm vi 1 đến 10 micro giây. Sự quá độ hoặc đột biến là các vấn đề năng lượng phổ biến nhất và các tác động của chúng gây ra thiệt hại đáng kể như lỗi thiết bị điện hoặc điện tử, thời gian chết thường xuyên (frequent downtime), mất dữ liệu, mất thời gian và sự ngừng trệ hoạt động kinh doanh,...

Phân loại dòng điện, Watt và VA là gì? Tính công suất (W) và công suất biểu kiến (VA)

Phân loại dòng điện, Watt và VA là gì? Tính công suất (W) và công suất biểu kiến (VA)

Dòng điện được phân thành hai loại:
Dòng điện một chiều-Direct Current (DC): DC là dòng chảy đơn hướng, một chiều của các điện tích có nghĩa là hướng của nó không đổi.
Ví dụ về nguồn điện DC là pin, ắc quy và pin mặt trời, v.v.

Dòng điện một chiều (DC) phù hợp để sử dụng với các thiết bị DC mà không có chiều phân cực đảo.

Dòng điện xoay chiều-Alternative Current (AC): AC là dòng điện có hướng đảo ngược theo chu kỳ. Dạng sóng thông thường của nguồn điện xoay chiều là sóng hình sin có tần số 50Hz hoặc 60Hz.

Ví dụ về nguồn điện AC là nguồn cung cấp điện hữu ích cho nhà ở và doanh nghiệp, tín hiệu âm thanh và radio, v.v.
Điện hoạt động như thế nào? Các chức năng của điện: Nhiệt năng, điện hóa học và từ tính

Điện hoạt động như thế nào? Các chức năng của điện: Nhiệt năng, điện hóa học và từ tính

Dòng điện có thể được chuyển đổi thành nhiệt, năng lượng và từ tính,...

Dòng điện được phân loại theo chức năng của nó và có ba loại chính là:
1. Nhiệt và năng lượng (Heat and power)
2. Điện hóa học (Electrochemistry)
3.Từ tính (Magnetism)
Đo dòng điện, điện áp và điện trở

Đo dòng điện, điện áp và điện trở

Làm thế nào để đo dòng điện?

Dụng cụ dùng để đo dòng điện được gọi là ampe kế (ampere meter hoặc ammeter).
Các bước để đo dòng điện: Kết nối một bóng đèn nhỏ với một tế bào pin khô. Đo dòng điện đi qua bóng đèn bằng cách kết nối cực dương (+) của ampe kế với cực âm (-) của tế bào pin khô (xem hình)

Hướng dẫn an toàn cho đo lường dòng điện;
1. Ước tính dòng điện cần đo sau đó chọn một ampe kế phù hợp, vì mỗi ampe kế có giới hạn đo dòng khác nhau.
2. Đảm bảo rằng các kết nối tới cực dương (+) và cực âm (-) của ampe kế là chính xác.
3. Không kết nối trực tiếp các đầu đo của ampe kế với các đầu cực của tế bào pin khô. Vì nó có thể làm hỏng đồng hồ.
[Battery] Cách xử lý và quản lý ắc quy trong hệ thống pin mặt trời

[Battery] Cách xử lý và quản lý ắc quy trong hệ thống pin mặt trời

① Khi kết nối ắc quy, đảm bảo kết nối chính xác các cực +, -
② Vì ắc quy có chứa axit sulfuric, chúng có thể gây bỏng nếu tiếp xúc với da hoặc mắt nên cần hết sức cẩn thận.
③ Giữ ắc quy ở nơi khô ráo và thoáng mát. Khí axit sunfuric có thể bị rò gỉ, giải phóng ra ngoài.
④ Theo nhà sản xuất ắc quy, thông thường khi nhiệt độ tăng trên 25℃ thì cứ mỗi 10℃ tăng lên thì tuổi thọ ắc quy giảm 50%.
⑤ Sạc đầy ắc quy sau khi sử dụng.
⑥ Nếu để ắc quy ở trạng thái cạn kiệt kéo dài, thì dung lượng sạc và tuổi thọ của ắc quy sẽ giảm.
⑦ Về cơ bản, ắc quy axit- chì (lead–acid battery) dù không được sử dụng cũng sẽ tự động xả ra hơn 10% dung lượng của nó mỗi tháng. Vì vậy cần sạc ắc quy đã được để lại trong một thời gian dài mỗi tháng một lần.
⑧ Khi vệ sinh ắc quy, nếu sử dụng khăn khô, ắc quy có thể bị nổ do tĩnh điện.
⑨ Nếu đặt lửa hay khí nóng gần ắc quy, có nguy cơ gây ra hỏa hoạn.
⑩ Tuyệt đối không bao giờ được sạc ắc quy bị đông lạnh.
⑪ Ắc quy chì-axit không có hiệu ứng nhớ (memory effect), do đó không cần thiết phải xả ắc quy trước khi sạc.


[Biến tần] Cách chọn biến tần cho hệ thống pin mặt trời

[Biến tần] Cách chọn biến tần cho hệ thống pin mặt trời

Cách chọn biến tần
Điện được tạo ra bởi hệ thống năng lượng mặt trời là dòng điện trực tiếp (DC). Để sử dụng điện cho AC 220 V được sử dụng trong nhà hoặc để bán điện cho lưới điện (công ty điện lực), bạn phải sử dụng biến tần DC-AC. Biến tần DC-AC phần lớn được chia thành biến tần hình sin và biến tần tương tự hình sin (hình sin biến đổi).

Biến tần sóng sin tinh khiết (Pure Sine Wave Inverter) - Dạng sóng điện được cung cấp cho hộ gia đình nói chung từ hệ thống (Điện lực quốc gia) có dạng sóng đầu ra là sóng hình sin có thể được sử dụng cho tất cả các sản phẩm điện xoay chiều được sử dụng tại nhà. Nên chọn biến tần sóng hình sin để sử dụng các thiết bị có độ chính xác cao như hệ thống phát điện mặt trời độc lập, thiết bị đo lường, thiết bị y tế, thiết bị truyền thông, thiết bị âm thanh, đèn huỳnh quang và máy tính.
Dạng sóng đầu ra AC của biến tần (Output Wave Form)

Dạng sóng đầu ra AC của biến tần (Output Wave Form)

Khi chọn một biến tần, chúng ta thường chỉ nghĩ đến điện áp và công suất đầu ra, bỏ qua dạng sóng và mua biến tần DC-AC.
Có hai dạng sóng đầu ra AC của biến tần.

Biến tần sóng hình sin sửa đổi (Modified Sine Wave Inverter)
Nó được tạo ra tương tự như sóng hình sin, nhưng khi đạt đến phần đầu ra định mức do biến dạng của dạng sóng, tốc độ biến dạng của dạng sóng cao hơn sóng hình sin, dẫn đến sóng xung và nhiễu (surge and noise). So với biến tần sóng hình sin, nhiễu được tạo ra tùy thuộc vào đặc tính của sản phẩm.
Đây là một hình dạng sóng hình sin. Nó là một sóng thẳng góc cạnh. Do đó, dạng sóng biến dạng không khớp với phần bộ lọc trong mạch công suất cao, gây nhiễu và có thể ảnh hưởng đến đường tín hiệu tương tự và mạch dao động (RF), gây nhiễu cho một số thiết bị nhạy cảm.
Nó là một sản phẩm phổ cập mức tối thiểu (entry-level product) được sử dụng rộng rãi và được sử dụng cho hầu hết các thiết bị điện gia dụng hoặc công nghiệp nói chung mà không quá cần độ hoàn hảo của bước sóng.

Có thể sử dụng biến tần đầu ra đột biến (Surge output) bằng giá trị đầu ra tối đa (maximum output) của tải không?

Có thể sử dụng biến tần đầu ra đột biến (Surge output) bằng giá trị đầu ra tối đa (maximum output) của tải không?

Câu trả lời là không.
Trước tiên hãy nhìn vào biểu đồ đầu ra của biến tần.

Biến tần có công suất đầu ra khởi động (starting output capacity) và công suất đầu ra định mức (rated output capacity).

Tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét biểu đồ đầu ra sử dụng của thiết bị tải.

Biểu đồ đầu ra của thiết bị tải với công suất cần thiết để khởi động và dòng điện cần thiết cho hoạt động.

Sau đó chồng chéo hai biểu đồ đầu ra của thiết bị tải với biến tần sao cho (Công suất cần thiết để khởi động của tải) = (Công suất đầu ra đột biến của biến tần).

Sự khác biệt được đánh dấu bằng một đường màu đỏ.
Thiết bị sẽ không hoạt động do thiếu công suất ở khoảng thời gian của đường màu đỏ. Ngoài ra nó cũng có thể gây ra lỗi biến tần.

Để chọn biến tần chính xác, hãy tính toán (Công suất đầu ra định mức)> (Công suất cần thiết để khởi động) và chọn theo giá trị đó.

Nixie clock - Giới thiệu đồng hồ dùng bóng đèn điện tử nixie tube

Nixie clock - Giới thiệu đồng hồ dùng bóng đèn điện tử nixie tube


Đèn Nixie hay ống Nixie, hiển thị catốt lạnh, là một loại linh kiện điện tử để hiển thị số hoặc các thông tin khác bằng cách phát sáng.
Máy đếm tần Systron-Donner năm 1973 dùng hiển thị Nixie

Màn hình hiển thị hoạt động theo nguyên lý của đèn huỳnh quang, được giới thiệu năm 1957. Nguyên tắc của đèn Nixie đã được biết đến từ những năm 1920, nhưng không được ứng dụng cho đến khi xử lý tín hiệu số ra đời vào những năm 1950. "Nixie" được Burroughs Corporation đăng ký là một nhãn hiệu tại Hoa Kỳ năm 1954, và là tên viết tắt của "Numeric Indicator eXperimental no.1", tên của một phác thảo đầu tiên của ống đó. Sau đó nhà sản xuất điện thoại Ericsson Telephones Limited (ETL) của Anh đã sử dụng thương hiệu "Digitron" cho đèn này vì các lý do pháp lý.

Vào những thập niên 60, khi kỹ thuật điện tử và bán dẫn còn ở thời kỳ sơ khai và công nghệ hiển thị led 7 đoạn và LCD còn chưa hình thành trong giấc mơ của nhân loại thì bóng đèn điện tử chân không đã ra đời. Bên cạnh các bóng đèn khuếch đại được sử dụng trong các mạch âm thanh, mạch điều khiển các thiết bị quân sự… nhằm đáp ứng cho nhu cầu hiển thị số liệu trong thiết bị đo đếm hay liên lạc thì người ta đã sản xuất ra bóng đèn chân không hiển thị số và các ký tự đặc biệt có tên gọi là Nixie tube - đèn Nixie.

Đèn huỳnh quang T12, T8, và T5 khác nhau như thế nào?

Đèn huỳnh quang T12, T8, và T5 khác nhau như thế nào?

Đèn huỳnh quang dạng thu nhỏ loại mới và dạng ống dài loại cũ

1. Giới thiệu về bóng đèn huỳnh quang
Đèn huỳnh quang hay gọi đơn giản là đèn tuýp gồm điện cực (vonfram) vỏ đèn và phủ một lớp bột huỳnh quang(hợp chất chủ yếu là Phốtpho). Ngoài ra, người ta còn bơm vào đèn một ít hơi thủy ngân và khí trơ (neon, argon...) khoảng 5~12mg để làm tăng độ bền của điện cực và tạo ánh sáng màu.

Cấu tạo gồm: 
-Ống thủy tinh: chiều dài 0,3m-2,4m, mặt trong phủ lớp bột huỳnh quang, chứa hơi thủy ngan và khi trơ (neon, argon,...)
-Điện cực: làm bằng dây vonfram, có dạng lò xo xoắn, nối ra ngoài qua chân đèn.

Đặc điểm của đèn ống huỳnh quang: 
Hiện tượng nhấp nháy, hiệu suất phát quang cao hơn đèn sợi đốt, tuổi thọ: 8000 giờ, cần mồi phóng điện.

Nguyên lí làm việc: 
Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện giữa hai điện cực làm phát ra tia tử ngoại (tia cực tím). Tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang làm đèn phát sáng. Ngoài ra, để giúp cho hiện tượng phóng điện xảy ra, người ta phải lắp thêm chấn lưu (tăng phô) và tắc te (chuột bàn)

Do ít tỏa nhiệt ra môi trường nên đèn huỳnh quang sẽ cho hiệu suất phát sáng cao hơn nhiều so với đèn sợi đốt và lại có tuổi thọ cao hơn. Bình quân, dùng đèn huỳnh quang tiết kiệm hơn đèn sợi đốt 8 đến 10 lần. Hiện nay, ngoài thị trường xuất hiện đèn huỳnh quang thu nhỏ (còn gọi là đèn compact). Nó cũng rất giống với đèn huỳnh quang nhưng hiệu suất phát quang cao hơn và tiết kiệm điện năng hữu hiệu hơn.

2. Đèn huỳnh quang T12, T8, và T5 khác nhau như thế nào?
Đèn tuýp huỳnh quang hiện có các loại T12, T8 và T5. T12 nghĩa là đường kính ống là 12/8'' (33,8mm), T8 nghĩa là đường kính là 8/8'' (26mm) và T5 nghĩa là đường kính 5/8" (16mm).
Ưu điểm của đèn T5 là vì đường kinh nhỏ, hiệu suất nguồn phát sáng có thể cải thiện khoảng 5%. Tuy nhiên, đèn này ngắn hơn khoảng 50mm so với đèn T12 và T8, nghĩa là bộ đèn hiện nay không thể sử dụng được.

Hơn nữa, T5 có thể hoạt động chỉ với một chấn lưu điện tử. Những đèn này có ở nước ngoài là loại 14W, 21W, 28W và 35W. Hiệu suất của đèn T5 35W là khoảng 104 lm/W (nguyên đèn) và 95 lm/W (với chấn lưu điện tử) trong khi đó đèn T8 36W là khoảng 100 lm/W (nguyên đèn) và 89 lm/W (với chấn lưu điện tử). Nó chỉ cải thiện rất ít vào khoảng 7% nhưng nhờ sử dụng bộ đèn nhôm siêu phản xạ với hiệu suất cao hơn, đèn T5 có tác dụng cải thiện toàn bộ hiệu suất trong khoảng từ 11% đến 30%.

Đèn T5 có một lớp bọc bên trong vách kính để chặn thuỷ ngân bị hấp thu trong kính và photpho. Điều đó giảm đáng kể nhu cầu thuỷ ngân từ khoảng 15 miligam xuống 3 miligam mỗi đèn Nó có lợi ở những nước có luật chất thải nghiêm ngặt.

Tại châu Âu, đèn T5 được sử dụng khá lớn thay loại đèn T8 36W, 13,92cm. Độ dài ngắn hơn cho phép tích hợp trong các mô hình toà nhà tiêu chuẩn. Với vi chấn lưu mới, bộ đèn nhẹ và phẳng, tiết kiệm không gian cũng như nguyên liệu để sản xuất. Hoa Kỳ đã dần dần chấp nhận công nghệ này vì đèn T8 4ft chỉ tiêu thụ khoảng 35W 13,92 cm. Nhìn chung, tại Hoa Kỳ, trọng tâm vẫn là kiểm soát quang học tốt hơn là hiệu suất đèn.

Mô tả và đặc điểm kỹ thuật của tất cả các loại đèn chiếu sáng

Mô tả và đặc điểm kỹ thuật của tất cả các loại đèn chiếu sáng

Để hiểu rõ hơn về các đặc tính kỹ thuật của mỗi loại đèn ở bên dưới như chỉ số hoàn mầu, nhiệt độ màu, thông số hiệu suất ... bạn có thể xem thêm bài 'kiến thức cơ sở về ánh sáng và sự chiếu sáng' ở đây

1. Đèn sợi đốt (GLS)
Đèn nóng sáng hoạt động như một “vật thể xám”, phát ra các bức xạ có lựa chọn, hầu hết diễn ra ở vùng có thể nhìn thấy được. Bóng đèn có một bộ phận chân không hoặc nạp khí.

Mặc dù bộ phận này ngăn sự oxy hóa của dây tóc đèn bằng vonfam, nó không ngăn ngừa bay hơi. Bóng đèn bị tối đi là do vonfam bị bay hơi ngưng lại trên bề mặt tương đối mát của bóng. Nhờ bộ phận nạp khí trơ, tình trạng bay hơi sẽ được ngăn chặn và trọng lượng phân tử càng lớn thì hiệu quả của nó càng cao. Đối với những loại đèn thường, hỗn hợp agon nitơ với tỷ lệ 9/1 được sử dụng do chi phí thấp. Kripton hoặc Xenon chỉ được sử dụng trong những ứng dụng đặc biệt như đèn chu kỳ khi bóng đèn kích thước nhỏ giúp bù đắp lại chi phí cao và khi hiệu suất là vấn đề cực kỳ quan trọng.

Việc nạp khí có thể làm dẫn nhiệt từ dây tóc, vì vậy độ dẫn nhiệt thấp là rất quan trọng.
Đèn nạp khí thường hợp nhất các dây chì trong dây dẫn chính. Một khe hở nhỏ có thể gây phóng điện, có khả năng kéo theo dòng điện mạnh. Vì khe nứt của dây tóc thường báo hiệu kết thúc tuổi thọ của đèn nên các cầu chì mạch sẽ không dễ bị hư hỏng.
Hình 2. Đèn sợi đốt và sơ đồ năng lượng của đèn sợi đốt
(Ủy ban về sử dụng năng lượng hiệu quả, 2005)

Đặc điểm:
- Hiệu suất: 12 lumen/Oát
- Chỉ số hoàn màu: 1A
- Nhiệt độ màu: Ấm (2.500K – 2.700K)
- Tuổi thọ của đèn: 1 – 2.000 giờ

2. Đèn Halogen-Vonfam
Đèn halogen là một loại đèn nóng sợi đốt. Loại đèn này có dây tóc bằng vonfam giống như đèn sợi đốt bình thường mà bạn sử dụng tại nhà, tuy nhiên bóng đèn được bơm đầy bằng khí halogen. Nguyên tử vonfam bay hơi từ dây tóc nóng và di chuyển về phía thành mát hơn của bóng đèn. Các nguyên tử vonfam, oxy và halogen kết hợp với nhau tại thành bóng để tạo nên phân tử vonfam oxyhalogen. Nhiệt độ ở thành bóng giữ cho các nguyên tử vonfam oxyhalogen ở dạng hơi. Các phân tử này di chuyển về phía dây tóc nóng nơi nhiệt độ cao hơn tách chúng ra khỏi nhau. Nguyên tử vonfam lại đông lại trên vùng mát hơn của dây tóc-không phải chính xác ở những vị trí mà chúng bị bay hơi. Các khe hở thường xuất hiện gần các điểm nối giữa dây tóc vonfam và dây đầu vào bằng molypđen, nơi nhiệt độ giảm đột ngột.

Đặc điểm
- Hiệu suất: 18 lumen/Oát
- Chỉ số hoàn màu: 1A
- Nhiệt độ màu: Ấm (3.000K- 3.200K)
- Tuổi thọ của đèn: 2 – 4.000 giờ

Ưu điểm
- Gọn hơn
- Tuổi thọ dài hơn
- Sáng hơn
- Ánh sáng trắng hơn (nhiệt độ màu cao hơn)

Nhược điểm
- Giá cao hơn
- Nhiều tia hồng ngoại hơn
- Nhiều tia cực tím hơn
- Khó cầm giữ

3. Đèn huỳnh quang
3.1 Đặc điểm của đèn huỳnh quang
Đèn huỳnh quang có hiệu suất lớn hơn đèn sợi đốt tiêu chuẩn từ 3 đến 5 lần và có tuổi thọ từ 10 đến 20 lần. Dòng điện chạy qua chất khí hoặc kim loại bay hơi có thể gây ra bức xạ điện từ tại những bước sóng nhất định tuỳ theo thành phần cấu tạo hoá học và áp suất khí.

Phía bên trong thành thủy tinh có một lớp photpho mỏng, được chọn để hấp thu bức xạ UV và truyền bức xạ này ở vùng có thể nhìn thấy được. Quy trình này có hiệu suất khoảng 50%. Đèn huỳnh quang là loại đèn “catốt nóng”, do catốt được nung nóng là một phần trong quy trình ban đầu. Catốt là những dây tóc Vonfam với một lớp bari cacbonat. Khi được nung nóng, lớp này sẽ cung cấp các electron bổ sung để giúp phóng điện. Lớp phát xạ này không được nung quá, nếu không tuổi thọ của đèn sẽ giảm xuống. Đèn sử dụng thủy tinh natri cacbonat, một chất truyền tia cực tím kém. Lượng thủy ngân nhỏ, thường là 12mg. Những loại đèn mới nhất đang sử dụng hỗn hợp thủy ngân, do đó liều lượng gần đạt đến 5mg. Điều này giúp duy trì áp suất thủy ngân tối ưu trên dải nhiệt độ rộng hơn. Đặc tính này rất hữu ích cho chiếu sáng bên ngoài và chiếu sáng các đồ đạc nhỏ gọn ở hốc tường.

3.2 Đèn huỳnh quang T12, T8, và T5 khác nhau như thế nào?
Ba loại đèn này khác nhau về đường kính (từ 1,5 inch hay 12/8 inch đối với T12 đến 0,625 hay 5/8 inch đối với đèn T5). Hiệu suất của các loại đèn này cũng khác nhau. Đèn T5 & T8 cho hiệu suất cao hơn 5 phần trăm so với đèn T12 40 Oát, và hai loại này được ưa chuộng lắp đặt nhiều hơn trong các hệ thống chiếu sáng.

3.3 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Đèn huỳnh quang đạt được hiệu suất hoạt động tốt nhất khi nhiệt độ môi trường vào khoảng 20 đến 30°C. Nhiệt độ thấp hơn có thể làm giảm áp suất thủy ngân, có nghĩa là năng lượng tia cực tím tạo ra sẽ giảm; vì vậy sẽ có ít năng lượng tia cực tím tác dụng với photpho và kết quả là tạo ra ít ánh sáng hơn. Nhiệt độ cao có thể làm dịch chuyển bước sóng của tia cực tím, làm cho bước sóng gần vùng quang phổ nhìn thấy được. Bước sóng dài hơn của tia cực tím sẽ có ít tác dụng với photpho hơn, và vì vậy hiệu suất sáng sẽ bị giảm. Ảnh hưởng chung là hiệu suất sáng giảm hơn nếu nhiệt độ môi trường lớn hơn hoặc nhỏ hơn mức nhiệt độ tối ưu.

Đặc điểm
Halogen photphat
- Hiệu suất: 80 lumen/Watt (bộ điều khiển HF tăng hiệu suất thêm 10%)
- Chỉ số hoàn màu: 2-3
- Nhiệt độ màu: Bất kỳ
- Tuổi thọ của đèn: 7 – 15.000 giờ

Photpho hóa trị ba
- Hiệu suất: 90 lumen/Oát
- Chỉ số hoàn màu: -1B
- Nhiệt độ màu: Bất kỳ
- Tuổi thọ của đèn: 7 – 15.000 giờ

3.4 Đèn huỳnh quang compact
Loại đèn huỳnh quang compact xuất hiện gần đây đã mở ra một thị trường hoàn toàn mới của nguồn sáng huỳnh quang. Những chiếc đèn này cho phép thiết kế bộ đèn nhỏ hơn nhiều, có thể cạnh tranh với loại đèn nóng sáng và đèn hơi thủy ngân trên thị trường đồ chiếu sáng có hình tròn hoặc vuông. Sản phẩm bán trên thị trường có bộ điều khiển gắn liền (CFG) hoặc điều khiển tách rời (CFN).

Đặc điểm
- Hiệu suất: 60 lumen/Oát
- Chỉ số hoàn màu: 1B
- Nhiệt độ màu: Ấm, Trung bình
- Tuổi thọ của đèn: 7 – 10.000 giờ

4. Đèn hơi Natri
4.1 Đèn hơi Natri cao áp
Đèn hơi Natri cao áp (HPS) được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng chiếu sáng ngoài trời và chiếu sáng công nghiệp. Hiệu suất cao là đặc điểm ưu việt hơn của loại đèn này so với đèn halogen kim loại vì những ứng dụng này không đòi hỏi độ hoàn màu cao. Khác với đèn thủy ngân và đèn hologen kim loại, đèn HPS không có các điện cực khởi động, balat chấn lưu bao gồm tác-te điện tử cao áp.Ống hồ quang được làm bằng gốm, có thể chịu được nhiệt độ lên đến 2372F. Ống được nạp khí xenon giúp tạo hồ quang cũng như hỗn hợp khí thủy ngân và natri.

Đặc điểm
- Hiệu suất: 50 - 90 lumens/Watt (chỉ số hoàn màu tốt hơn, hiệu suất thấp hơn)
- Chỉ số hoàn màu: 1 – 2
- Nhiệt độ màu: Ấm
- Tuổi thọ của đèn: 24.000 giờ, duy trì quang thông đặc biệt tốt
- Làm nóng: 10 phút, làm nóng trở lại – trong vòng 60 giây
- Sử dụng đèn sodium tại áp suất và nhiệt độ cao hơn sẽ làm đèn phản ứng cao hơn.
- Bao gồm 1-6 mg natri và 20mg thủy ngân
- Khí nạp là Xenon.Tăng lượng khí sẽ cho phép giảm lượng thủy ngân, nhưng sẽ khó khởi động đèn hơn.
- Ống hồ quang được đặt trong một bóng đèn có lớp khuyếch tán để giảm chói.
- Áp suất càng cao, dải bước sóng càng rộng và chỉ số hoàn màu càng tốt, hiệu suất càng thấp.

Quạt và Quạt cao áp - Fans and blowers

Quạt và Quạt cao áp - Fans and blowers

1. GIỚI THIỆU
Phần này nói về các đặc điểm chính của quạt và quạt cao áp

1.1 Quạt và quạt cao áp là gì?
Hầu hết các dây chuyền sản xuất sử dụng quạt và quạt cao áp để thông gió và cho các quy trình công nghiệp cần sử dụng dòng khí. Hệ thống quạt rất cần thiết để giữ quy trình sản xuất hoạt động. Hệ thống quạt bao gồm một quạt, một động cơ điện, một hệ thống điều khiển, đường ống, thiết bị kiểm soát lưu lượng, và thiết bị điều hòa không khí (bộ lọc, dàn làm mát, bộ trao đổi nhiệt, vv…). Hình dưới minh hoạ một hệ thống quạt.
Quạt, quạt cao áp và máy nén khác nhau ở phương pháp sử dụng để chuyển dịch không khí, và ở áp suất hệ thống. Tổ chức Hiệp hội các kỹ sư cơ khí của Mỹ (ASME) sử dung những tỷ số riêng, là tỷ số của áp suất đẩy trên áp suất hút, để định nghĩa quạt, quạt cao áp và máy nén (xem bảng 1).

Bảng 1: Sự khác biệt giữa quạt, quạt cao áp và máy nén (Ganasean)


1.2 Các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng
Trước khi đi vào phần các loại quạt và quạt cao áp, cần nói rõ về các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng.

1.2.1 Các đặc tính của hệ thống
Thuật ngữ “trở lực của hệ thống” được sử dụng khi nói tới áp suất tĩnh. Trở lực của hệ thống là tổng mức tổn thất áp suất tĩnh trong hệ thống. Trở lực của hệ thống là hàm số của các thành phần gồm đường ống, ống gom, cút và sụt áp ở thiết bị, ví dụ như bộ lọc bụi túi hoặc xiclon. Trở lực của hệ thống tỉ lệ bậc hai với lưu lượng khí qua hệ thống. Với một lưu lượng khí cho trước, quạt trong hệ thống có các đường ống hẹp và các cút bán kính nhỏ sẽ phải làm việc với tải nặng hơn để vượt qua được trở lực lớn hơn của hệ thống so với hệ thống quạt có các ống lớn hơn và có số lượng tối thiểu các cút bán kính lớn. Những ống dài hẹp với nhiều đoạn gấp khúc, xoắn sẽ tốn nhiều năng lượng hơn để hút khí qua ống. Kết quả là, với một tốc độ quạt cho trước, quạt trong hệ thống này sẽ hút được ít khí hơn so với quạt trong hệ thống ngắn và không có các cút. Vì vậy, trở lực của hệ thống tăng đáng kể khi lưu lượng khí qua hệ thống tăng, tỷ lệ bậc hai với lưu lượng khí.

Ngược lại, trở lực giảm khi lưu lượng giảm. Vì vậy, để xác định lưu lượng quạt tạo ra, cần phải biết được các đặc tính về trở lực của hệ thống. Với các hệ thống đã có, có thể đo được trở lực của hệ thống. Ở những hệ thống đã được thiết kế nhưng chưa lắp đặt, cần tính trở lực của hệ thống. Điển hình, đồ thị về trở lực của hệ thống (xem hình dưới) được tạo ra với các mức lưu lượng khác nhau trên trục X và với trở lực tương ứng trên trục Y.
Đồ thị hệ thống của Quạt và Tác động của Trở lực của hệ thống

1.2.2 Các đặc tính kỹ thuật của quạt
Các đặc tính kỹ thuật của quạt được minh hoạ bằng các đường đặc tính của quạt. Đường tính của quạt là đường cong làm việc của quạt dưới tập hợp điều kiện nhất định. Đường đặc tính của quạt là biểu diễn bằng đồ thị của một số thông số phụ thuộc lẫn nhau. Thông thường, đồ thị này được xây dựng dựa trên một tập hợp điều kiện bao gồm: lưu lượng của quạt, áp suất tĩnh của hệ thống, tốc độ quạt, công suất cần thiết để chạy quạt với những điều kiện đã đưa ra. Một số đường đặc tính quạt có thể bao gồm cả một đường cong hiệu suất để người thiết kế hệ thống biết được tại điểm nào trên đường đặc tính, quạt sẽ hoạt động theo những điều kiện đã chọn.

Giao điểm giữa đường đặc tính của hệ thống và đường đặc tính áp suất tĩnh quyết định điểm làm việc. Khi trở lực của hệ thống thay đổi, điểm làm việc cũng thay đổi. Khi điểm làm việc đã được cố định, có thể xác định công suất yêu cầu bằng cách tìm trên đường thẳng song song với trục tung đi qua điểm làm việc tới giao điểm với đường đặc tính công suất (BHP).
Đường nằm ngang qua giao điểm với đường công suất sẽ dẫn tới công suất yêu cầu trên trục tung bên phải. Trên những đường đặc tính đã vẽ cũng thể hiện hiệu suất quạt.

1.2.3 Các đặc tính của hệ thống và đồ thị quạt
Với bất cứ hệ thống quạt nào, trở lực với dòng khí (áp suất) sẽ tăng khi lưu lượng khí tăng.
Như đã nói trên, trở lực tỉ lệ với bậc hai của lưu lượng. Có thể xác định được áp suất hệ thống cần ở những mức lưu lượng khác nhau và có thể vẽ “đường đặc tính hiệu suất của hệ thống” (gọi là SC) (xem hình dưới).
Đường đồ thị của hệ thống có thể được vẽ trong phần đồ thị của quạt để chỉ ra điểm “A” là điểm hoạt động trên thực tế của quạt, tại đó hai đường cong (N1 and SC1) giao nhau. Điểm hoạt động này có lưu lượng khí Q1 với áp suất P1. Một quạt hoạt động ở hiệu suất do nhà cung cấp đưa ra cho một tốc độ quạt cụ thể. (Đồ thị hiệu suất của quạt cho thấy đường đặc tính hiệu suất ứng với các seri quạt). Ở tốc độ quạt N1, quạt sẽ hoạt động dọc theo đường cong hiệu suất N1 cho trong hình trên. Điểm hoạt động trên thực tế của quạt trên đường cong này phụ thuộc vào trở lực của hệ thống; tại điểm “A” hoạt động của quạt là lưu lượng (Q1) và áp suất (P1).

Có hai phương pháp để giảm lưu lượng khí từ Q1 xuống Q2:
+ Phương pháp thứ nhất là giới hạn lưu lượng khí bằng cách đóng một phần van tiết lưu của hệ thống. Cách này sẽ tạo ra đường độ thị hiệu suất của hệ thống mới (SC2) tại đó áp suất yêu sẽ lớn hơn đối với bất cứ lưu lượng nào. Quạt sẽ hoạt động ở điểm "B" tạo ra lưu lượng cần thấp hơn Q2 với áp suất cao hơn, P2.

+ Phương pháp thứ hai để giảm lưu lượng là giảm tốc độ từ N1 xuống N2, giữ van mở hoàn toàn. Quạt sẽ hoạt động tại điểm "C" tạo ra lưu lượng Q2 tương tự, nhưng ở áp suất thấp hơn, P3. Vì vậy, giảm tốc độ quạt là phương pháp hiệu quả hơn để giảm lưu lượng vì yêu cầu công suất thấp hơn và tiêu thụ ít năng lượng hơn.

1.2.4 Các định luật về quạt
Quạt hoạt động theo một tập hợp các định luật có thể đoán trước liên quan đến tốc độ, công suất và áp suất. Mỗi thay đổi về tốc độ (vòng/phút) của quạt sẽ thay đổi có thể đoán được về thay đổi áp suất đẩy và công suất yêu cầu để quạt hoạt động với tốc độ mới. Hình dưới minh hoạ điều này.
Tốc độ, áp suất và công suất của quạt (BEE India, 2004)

NHIỆT KẾ: Công dụng, phân loại và cách dùng

NHIỆT KẾ: Công dụng, phân loại và cách dùng

1. Công dụng của nhiệt kế
Nhiệt kế là công cụ dùng để đo nhiệt độ của chất lưu, bề mặt khí, ví dụ như khí lò sau khi quá trình cháy diễn ra. Nhiệt kế được phân loại thành nhiệt kế tiếp xúc và nhiệt kế không tiếp xúc hoặc nhiệt kế hồng ngoại và được mô tả dưới đây.

Nhiệt kế tiếp xúc
Có rất nhiều loại nhiệt kế tiếp xúc. Cặp nhiệt độ là ví dụ đơn giản nhất của loại nhiệt kế tiếp xúc.
Tuy nhiên, để phục vụ cho mục đích kiểm toán năng lượng ở một dây chuyền công nghiệp, chúng ta thường sử dụng cặp nhiệt điện để đo nhiệt độ cho độ chính xác cao. Thiết bị này bao gồm hai kim loại không đồng dạng, một đầu được nối với nhau. Các tấm hợp kim kim loại của cặp nhiệt điện thường gặp là dây điện. Hiện tại có các loại cặp nhiệt độ sử dụng các tấm kim loại và các thang độ khác nhau. 4 loại thang độ phổ biến nhất là J, K, T và E. Các thang nhiệt độ cao như R, S, C và GB. Mỗi thang độ có dải nhiệt độ và môi trường khác nhau, mặc dù nhiệt độ tối đa thay đổi theo đường kính dây điện sử dụng trong cặp nhiệt độ. Mặc dù thang độ của cặp nhiệt độ quy định giải nhiệt độ, đường kính của dây điện sử dụng trong cặp nhiệt độ cũng giới hạn giải tối đa.
Hình 1. Nhiệt kế cặp nhiệt điện (Reliability Direct, Inc)

Nhiệt kế không tiếp xúc hay nhiệt kế hồng ngoại
Nhiệt kế không tiếp xúc hay nhiệt kế hồng ngoại có thể thực hiện đo nhiệt độ mà không có tiếp xúc vật chất giữa nhiệt kế và vật đo nhiệt độ. Nhiệt kế được hướng vào bề mặt và cho ngay kết quả nhiệt độ đo. Công cụ này hữu ích với trường hợp đo những điểm nóng trong lò, nhiệt độ bề mặt, vv…
Nhiệt kế hồng ngoại cho phép người sử dụng đo nhiệt độ ở những ứng dụng mà bộ cảm biến truyền thống không thể sử dụng hoặc không cho kết quả đo chính xác, chẳng hạn như:
- Khi cần đo nhanh, chẳng hạn với những đối tượng đo chuyển động (như máy cán, máy chuyển dịch, hoặc đai của băng tải)
- Khi cần đo không tiếp xúc do nhiễm bẩn hoặc các lý do nguy hại khác (như điện áp cao)
- Khoảng cách hoặc chiều cao quá xa
- Nhiệt độ quá cao đối với thiết bị cảm biến
- Vật đo đặt trong chân không hoặc các bầu không khí có kiểm soát khác
- Vật đo được bao quanh bởi điện từ trường (như gia nhiệt cảm ứng)